Truy cập nội dung luôn

Chào mừng bạn đọc đến với Trang thông tin điện tử thị xã Cai Lậy

Chi tiết tin

Nghệ nhân ưu tú Út Son: Một đời bóng rỗi với những nỗi niềm
28/07/2020

Múa bóng rỗi còn gọi là múa bóng, một loại hình diễn xướng dân gian độc đáo ra đời cách nay khoảng 300 năm. Đây là nghi  thức múa hát trong dịp lễ hội tại các đình, miếu, đặc biệt thường gắn với các dịp cúng Bà (Bà Chúa Xứ, Bà Hỏa, Ngũ hành nương nương…) với ý nghĩa cầu xin Bà phù hộ độ trì cho cuộc sống con người bình an, tốt đẹp. Năm 2016, UNESCO công nhận bóng rỗi là Di sản văn hóa phi vật thể. Theo đó, nhận thức của người dân về loại hình nghệ thuật này cũng đã thay đổi, việc bảo tồn và phát huy những tinh túy của nghệ thuật diễn xướng dân gian này cũng được quan tâm hơn. Tại Tiền Giang, loại hình nghệ thuật này cũng được kế thừa và phát huy trong thời gian qua, trong đó Nghệ nhân ưu tú  Út Son ngụ ấp Tân Hòa, xã Tân Hội, thị xã Cai Lậy là một trong những nghệ nhân nổi bật được nhiều người biết đến. Chuyện đời - chuyện nghề của nghệ nhân Út Son là những trang viết đầy buồn vui, trăn trở nhưng cũng lắm thú vị và tự hào.

Nói đến nghệ thuật là phải nói đến chữ Duyên. Và chữ Duyên quả đúng với số mệnh cũng như con đường đến với nghệ thuật diễn xướng múa dân gian bóng rỗi của nghệ nhân Út Son, khi mà nghệ nhân đến với nghề từ rất sớm. Ngày ấy tại làng quê Tân Hòa, xã Tân Hội, huyện Cai Lậy trước đây có bà bóng nổi tiếng Lê Thị Thủ, trong một dịp tình cờ bà gặp rồi “chấm” và nhận ngay cậu bé có cái tên mộc mạc Lê Văn Son thường gọi là Út Son là con nuôi, dự đoán rằng Lê Văn Son sẽ là người nối nghiệp và phát huy xuất sắc nghề của mình. Út  Son cũng rất mê bà múa bóng, nghe bà múa cúng miễu, cúng trang là chạy theo xem cho bằng được. Nhưng ban đầu do hiểu được cái khó cái khổ của loại hình nghệ thuật này nên ba mẹ Út Son không đồng ý. Mãi đến năm Út Son 20 tuổi thì ba mẹ ruột mới đồng ý cho theo nghề Múa bóng rỗi.  Đúng ngày 29-3-1990, Út Son  từ biệt gia đình để về làm con nuôi, làm đệ tử cho bà bóng nổi tiếng Lê Thị Thủ, và chữ nghề chữ nghiệp của nghệ nhân Út Son cũng bắt đầu từ đây. Không ngoài mong đợi của bà Lệ Thị Thủ, Út Son rất có khiếu, tiếp thu nhanh và múa đẹp.

Nhớ lại những ngày đầu mới bước chân vào nghề, Nghệ nhân ưu tú Út Son chia sẻ : Quyết định theo nghề là quyết định lớn nhất trong cuộc đời tôi, bởi người thân, gia đình, bà con hàng xóm không ai ủng hộ. Lúc đó bản thân buồn không tả nổi, tất cả như quay lưng với mình. Nhưng rồi tình yêu với nghề đã làm tôi vực dậy. Cha mẹ nhận thấy quyết tâm của tôi nên dần thay đổi suy nghĩ, vui vẻ chấp thuận.

Nghệ nhân ưu tú Út Son: Một đời bóng rỗi với những nỗi niềm

 

Ảnh: Nghệ sĩ ưu tú Út Son biểu diễn

Như Út Son chia sẻ thì nghệ nhân may mắn có được người mẹ nuôi, người thầy tài giỏi truyền nghề. 15 năm sống cùng mẹ nuôi, Út Son đã học được rất nhiều từ nghề nghiệp cho đến cách đối nhân xử thế của bà. Cái tinh hoa của bóng rỗi mà mẹ  nuôi đã dạy, giờ đây được xem là một môn nghệ thuật diễn xướng dân gian, Út Son cảm thấy vui và tự hào. Năm 2007, ngành Văn hóa của tỉnh tổ chức Liên hoan “Bóng rỗi và cắt dán mâm vàng”, 4 học trò của bà Lê Thị Thủ là Út Son, cô Tư bóng ( còn gọi là Tư Trầu ở cầu Xéo, huyện Cái Bè), anh Dương Minh Đức (ở huyện Cai Lậy, hiện làm nghề bóng rỗi ở TP. Hồ Chí Minh) và anh Nguyễn Ngọc Vinh (hiện làm bóng rỗi ở tỉnh Long An) đã đăng ký thi tài và Út Son đoạt được 3 giải thưởng: Giải A múa mâm vàng, giải A hát rỗi và giải B cắt dán mâm vàng. Sau đó  Út Son thường xuyên có mặt trong các cuộc thi tài và đã đoạt nhiều giải thưởng: Huy chương Vàng múa mâm vàng Cửu Long (năm 2007 ở tỉnh Nghệ An), Huy chương Vàng diễn xướng dân gian toàn quốc (tổ chức tại Đà Lạt năm 2014) và được Trung Tâm Văn hóa Thể thao tỉnh mời biểu diễn phục vụ nhân các dịp lễ hội, để năm 2019 Út Son vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú.

Bước chân vào nghề khi vừa tròn 20 tuổi, đối với một chàng trai mới lớn, những ngày đầu làm nghề là khoảng thời gian hết sức chông gai. Và nghề múa bóng rỗi ở các miếu bà đã thật sự đón nhận Út Son khi tuổi đời còn quá trẻ. Những gian nan, khổ cực khi phải đi múa rày đây mai đó, đi khắp xứ cùng nơi từ thành thị cho đến thôn quê, nơi nào cần là Út Son có mặt. Biết là vất vả nhưng đã là nghề thì phải tận tâm. Ngày xưa khi đời sống người dân còn khó khăn, các đình miếu thì không có kinh phí hoạt động nhưng vì niềm tin và tín ngưỡng nên ngày cúng vía Bà là phải có Múa bóng rỗi để cầu mong bình an hạnh phúc thế là những người làm nghề lại phục vụ miễn phí. Nhưng có lẽ đó không phải là cái buồn đáng nghĩ mà buồn vì họ không được coi trọng. Nhiều người khinh khi, chê bai, có lúc những tưởng nghệ nhân Út Son sẽ bỏ nghề, nhưng thiết nghĩ nghề nào nghiệp ấy nên nghệ nhân đeo đuổi cho đến tận bây giờ.

Cuộc đời nghệ nhân Út Son  gắn với múa hát mua vui ở các miếu bà khắp nơi. Mỗi bước chân làm nghề của nghệ nhân có cả niềm vui, nỗi buồn, sự trăn trở về cuộc đời mà những người từng trải mới có thể cảm nhận hết.

* Nghĩ về phận đời phận nghề, Nghệ nhân ưu tú Út son ngậm ngùi: Tôi biết cũng như bao loại hình khác của nghệ thuật, người theo nghệ thuật diễn xướng múa dân gian bóng rỗi sẽ mang nhiều nỗi niềm, trăn trở của nghiệp diễn, thậm chí đôi khi chúng tôi gặp phải cả những éo le, ngang trái, lẫn miệt thị khinh khi của nghề. Nhưng tôi tin nếu đã yêu nghề thì những nghệ nhân múa bóng rỗi đều có thể cống hiến hết mình bằng cái tâm với nghề. Và cái chúng tôi cần để tiếp tục phấn đấu hơn nữa là sự đón nhận, ủng hộ của tất cả mọi người.

  Có tận mắt theo dõi người múa bóng rỗi biểu diễn mới thật sự cảm nhận hết tâm huyết với nghề của họ. Những giọt mồ hôi thấm áo, giọng nói có thể khàn đi vì phải hát mấy tiếng đồng hồ. Cũng trang điểm phấn son, cũng áo quần lộng lẫy, sặc sỡ nhưng người múa bóng rỗi không phải như một nghệ sĩ được ủng hộ bằng nhiều tiếng vỗ tay của khán giả hay được hát dưới ánh đèn sân khấu, được tung hô ngưỡng mộ. Họ chỉ là những “cô bóng” đúng nghĩa ca hát, múa dưới khói nhang, đèn và hoa quả mà thôi! Làm nghề ắt phải giữ một chữ tâm để cái nghề của mình luôn trong sáng và được mọi người công nhận. Và nghề múa bóng rỗi, đối với Nghệ nhân Út Son và những người múa bóng khác, họ luôn nỗ lực, bền bỉ vượt qua mọi trở ngại để đâu đó người ta vẫn còn nhớ, còn kể và mong ngóng những nhân vật múa may bóng bẩy, những điệu múa chập chờn khi tham gia các ngày lễ vía Bà./.

CẨM MAI

Tương phản
Đánh giá bài viết(0/5)

THÔNG BÁO THÔNG BÁO

Videos Videos

Danh sách album Danh sách album

Slideshow Image 1 Slideshow Image 1 Slideshow Image 1 Slideshow Image 1 Slideshow Image 1 Slideshow Image 1 Slideshow Image 1 Slideshow Image 1 Slideshow Image 1

Liên kết Liên kết

Thống kê Thống kê

  Đang truy cập : 4
  Hôm nay: 432
  Tổng lượt truy cập: 2020074